Kariyer hedefi, kişinin kariyeriyle ilgili olarak neyi başarmak istediği ve neyi başaracağı olarak tanımlanır. Buna göre, kişisel farkındalık kazanarak ne istediğini anlayan ve bu isteklerine uygun kariyer fırsatları arayan kişi, ulaşmak istediği kariyer hedeflerini belirlemelidir. Kariyer keşfi, kariyer hedeflerinin belirlenmesinde önemli bir rol oynar. Kariyer keşfi bölümünde açıklandığı gibi, insanlar öncelikle kendileri ve çevreleri hakkında farkındalık geliştirmeli ve ardından kişisel farkındalıkları ile çevresel farkındalıkları arasında doğru bir ilişki kurabilmelidirler. Buna göre, kişisel ve çevresel farkındalıkları arasında doğru ilişkiler kurabilen kişiler, çevrelerindeki hangi iş alternatiflerinin kendileri için daha uygun olduğunu anlayacaklardır. Bu doğrultuda, gerçekçi kariyer hedefleri belirleyebileceklerdir. Kariyer hedefleri, nitelik ve süre boyutlarına göre farklı şekillerde ele alınabilir.
Kariyer hedefleri niteliklerine göre kavramsal ve operasyonel olarak ikiye ayrılır. Kavramsal kariyer hedefleri, kişilerin belirli bir iş veya pozisyon ile ilişkilendirilmeden kariyerleri için belirledikleri genel hedefler olarak tanımlanmaktadır. Kavramsal hedefler, insanların üstlenmek istedikleri görevlerin özellikleri ve çalışma koşulları ile ilgili genel hedeflerdir. Operasyonel kariyer hedefleri ise kavramsal kariyer hedeflerinin belirli bir iş ve pozisyona indirgenmesi sonucunda elde edilir.
Kariyer hedefleri belirlenirken, öncelikle uzun vadeli kavramsal kariyer hedeflerinin, ardından da kısa vadeli kavramsal kariyer hedeflerinin belirlenmesi önerilir . Bunlar belirlendikten sonra, uzun vadeli ve kısa vadeli operasyonel kariyer hedefleri belirlenmelidir. Uzun vadeli kavramsal kariyer hedefleri, esas olarak kişinin beş ila yedi yıl içinde ne tür bir çalışma ortamında çalışmak istediğini yansıtır. Örneğin; beş ila yedi yıl içinde (uzun vadeli), kişi kendisine yetki, ek avantajlar ve iyi bir maaş sunan büyük bir şirkette (çalışma koşulları) finans alanında çalışmayı hedefleyebilir. Bu örnekte görüldüğü gibi, kişi çalışma koşullarını belirlemiş ancak bunu belirli bir iş veya pozisyonla sınırlamamıştır. Kısa vadeli kavramsal kariyer hedefleri ise, kişinin bir ila üç yıl içinde ulaşmak istediği, uzun vadeli kavramsal hedeflerine ulaşmasına yardımcı olan ve iş ortamıyla ilişkili olan hedeflerdir. Örneğin; aynı kişi, bir ila üç yıl içinde (kısa vadeli) finans alanında daha fazla sorumluluk üstleneceği bir pozisyona (çalışma koşulları) ulaşmayı hedefleyebilir.
Uzun vadeli ve kısa vadeli operasyonel hedefler belirlemek için çevresel farkındalık gereklidir. Buna göre, kişi uzun vadeli kavramsal hedeflerine ulaşmasını sağlayacak işletmeleri ve kuruluşları aramalıdır. Hem uzun vadeli hem de kısa vadeli operasyonel kariyer hedefleri, belirli bir iş veya pozisyona indirgenmeli ve kavramsal hedeflerle tutarlı olmalıdır. Bu bağlamda, kısa vadeli operasyonel kariyer hedeflerine bir örnek olarak, aynı kişinin bir ila üç yıl içinde (kısa vadeli) bir finans uzmanı pozisyonuna (belirli iş ve pozisyon) ulaşmayı hedeflemesi verilebilir. Söz konusu örnekte görüldüğü gibi, kişi çalışma koşullarıyla ilgili hedeflerini belirli bir pozisyona indirgemiştir. Uzun vadeli operasyonel kariyer hedeflerine bir örnek olarak ise, aynı kişinin beş ila yedi yıl içinde (uzun vadeli) bir finans müdürü pozisyonuna (belirli iş ve pozisyon) ulaşmayı hedeflemesi verilebilir. Kariyer hedeflerinin belirlenmesi, kişinin enerjisini ve zamanını doğru şekilde kullanmasına rehberlik edecektir. Kariyer hedefleri aynı zamanda bir kontrol ve geri bildirim mekanizmasıdır. Buna göre, bireyler kariyer hedeflerine ulaşıp ulaşmadıklarını kontrol ederek kariyerleri hakkında geri bildirim alma fırsatına sahip olacaklardır. Kariyer hedefleri belirlemenin faydalarına rağmen, çeşitli araştırmacılar tarafından zaman zaman eleştirildiği görülmektedir. Eleştirinin odak noktası, günümüzün değişen, dinamik, istikrarsız ve belirsiz çalışma koşullarında uzun vadeli operasyonel kariyer hedeflerinin belirlenmesinin zorluğudur. Bu eleştirilerin bir miktar haklılığı olduğunu belirtmek gerekir. Çünkü, dinamik, değişken ve istikrarsız çalışma koşullarında, belirli iş ve pozisyonlarla daha çok ilişkili olan uzun vadeli operasyonel kariyer hedeflerini belirlemek zordur. Ancak bu, kariyer hedefleri belirlemenin gereksiz olduğu sonucuna götürmemelidir. Buna göre, insanların kavramsal kariyer hedeflerine daha fazla odaklanmaları önerilir. Ayrıca, bireysel kariyer yönetimi bölümünde açıklandığı gibi, kariyer hedefleri hem değişen çevresel koşullara hem de bireylerin değişen istek ve beklentilerine göre gerektiğinde güncellenmelidir.
1 Yorum